ຕຳ​ນານ​ກະ​ບ​ອງ ແຫຼງ​ໃຫ້​ກຳ​ເນີນ​ແສງ​ສະ​ຫວ່າງ​ຂອງ​ການ​ດຳ​ລົງ​ຊີ​ວິດ​ຄົນ​​ສະ​ໄໝ​ກ່ອນ

582

ຢ້ອນອະດີດ ເບີ່ງພູມປັນຍາ ບັນພະບຸລຸດ. ມື້ນີ້ຈະເວົ້າເລື່ອງ ກະບອງ, ກະບອງແມ່ນແຫລ່ງໃຫ້ກຳເນີດແສງສະຫວ່າງ ເພື່ອການດຳລົງຊິວິດໃນຍາມຄໍ່າຄືນຂອງຄົນເຮົາສະໄຫມກ່ອນ ເພີ່ນຈະໄຕ້ກະບອງ ໃນເຮືອນ, ໄຕ້ກະບອງ ເພື່ອຊອກຫາອາຫານເຊັ່ນ ໄປລ່າສັດ (ສັດນໍ້າ, ສັດປ່າ, ແມງໄມ້ ), ການຈັດງານຕ່າງໆຂອງຊາວບ້ານ.

ກະບອງແມ່ນເຮັດດ້ວຍນໍ້າມັນຈາກຕົ້ນຍາງ ( ວິທີເອົາຕາມຮູບ), ປະສົມກັບໄມ້ດອກ ( ໄມ້ຕາຍດົນແລ້ວທີ່ຜຸຜຸ່ຍ ), ຫໍ່ດ້ວຍໃບໄມ້ເຊັ່ນ: ນິຍົມໃຊ້ ໃບຫູກວາງ, ໃບເຕີຍ (ເຕີບປ່າ ໃບຈະໃຫຍ່ ) ແລ້ວ ມັດດ້ວຍຕອກ ກໍຖືວ່າ ນຳໄປໄຕ້ໄຫ້ ແສງສະຫວ່າງໄດ້. ການໄຕ້ກະບອງໃນເຮືອນຈະຕ້ອງມີແນວຈັບຮ້ອງວ່າ ໂຮງກະບອງ ( ຕາມຮູບ) ແຕ່ນັບວັນຈະຫາເບິ່ງຍາກແລ້ວ ໃນປັດຈຸບັນມີຊົນເຜົ່າ ບຣູ ຂອງ ລາວ ແລະ ໄທ ໄດ້ ຈັດງານບຸນສະຫລອງໃນແຕ່ລະປີ ຮ້ອງວ່າງານ “ເທດສະການ ຕຳນານກະບອງໃຫຍ່ ”

ການ​ໄປເຈາະຕົ້ນຍາງ ເພື່ອ​ເອົາ​ນ້ຳ​ມັນ​ຍາງນັ້ນເຮັດເປັນຂຸມແລ້ວເອົາໄຟຈູດ ປະໄວ້ 1 ອາທິດ ແລ້ວເອົາກະບັ້ງຍາວຄ່າວາໄປຕັກເອົານໍ້າມັນຍາງ ເອົາໃບຕອງຊາດເປັນຈວຍຕັກເອົາ, ເອົານໍ້າມັນຍາງມາປົນກັບຂອນໄມ້ດອກ/ໄມ້ໂດກ ຫໍ່ດ້ວຍໃບເຕີຍປ່າເຮັດເປັນລຳຄ່າສອກ ຄ່າແຂນ ໄວ້ໄຕ້ໄຟໃຫ້ແສງສະຫວ່າງຍາມຄຳ່ຄືນ ໃຊ້ໄປກ້ານກົບ ກັານຂຽດ ກ້ານຄົນນຳ? ເຮັດແນວໃດ ເຮືອນໃດມີລູກສາວ ພໍ່ເພິ່ນຈະເຮັດກະບອງໄວ້ຫຼາຍໆ ເວລາຜູ້ບ່າວໄປລົມລູກສາວ ຈະໄຕ້ກະບອງສຽບໃສ່ໂຮງກະບອງ (ຕາມຮູບ) ຖ້າແສງໄຟກະບອງຄອ່ຍໆດັບລົງ ຜູ້ບ່າວເປັນຜູ່ໄປເຂັ່ຍຂີ່ກະບອງອອກໃຫ້ໄຟລຸກຂຶ້ນ…ອຶຮື ອຶຮືໆໆ ສຽງຕັ້ງຕິໄອຂອງພໍ່ຜູ້ສາວດັງອອກມາແຕ່ໃນສ້ວມ ເພື່ອເຕືອນວ່າ : ມຶງຢ່າ ມຶງຢ່າ ເດີ້ ກູບໍ່ທັນຫຼັບເດີ້ ! ຖ້າບັງເອີນໄຟກະບອງມອດ ໝາຍວ່າອາດມີຫຍັງເກີດຂຶ້ນໄກ້ໂຮງກະບອງທີ່ປາສະຈາກແສງໄຟ…ລູກເອີຍ ອີ້ຫຼ້າຄຳແພງ ກະບອງມອດແລ້ວ!

ມື້ຕໍ່ໄປອາດມີການເວົ້າຄວາມປັບໄໝໃສ່ໂທດຖ້າບໍ່ຍອມຄວາມກັນ ຫຼື ມີການສູ່ຂໍໝັ້ນໝາຍແຕ່ງດອງຕາມປະເພນີ…ນີ້ລະເພິ່ນເອີ່ນວ່າ ” ກະບອງ ” ໃນຮູບ ແມ່ນບຸນກະບອງໃຫຍ່ ບ້ານໂພນງາມ ເມືອງອາດສະພອນ ແຂວງສະຫວັນນະເຂດແຕ່ດຶກດຳບັນ ສືບທອດມາເຖິງປະຈຸບັນ