ລັດຕ້ອງຄອບຄຸມລາຄາວັດຖຸດິບຖ້າຈະໃຫ້ຂາຍອາຫານຈານດ່ຽວ 15 ພັນກີບ

736

ສະຖາບັນຄົ້ນຄວ້າເສດຖະກິດອຸດສາຫະກຳ ແລະ ການຄ້າ, ກະຊວງອຸດສາຫະກຳ ແລະ ການຄ້າ ໄດ້ລົງເກັບກໍາຂໍ້ມູນເພື່ອເຮັດບົດວິໄຈການສຶກສາ ການກໍານົດລາຄາອາຫານຈານດ່ຽວ ບໍ່ເກີນ 15.000 ກີບ ຂາຍໄດ້ແທ້ບໍ່? ເຊິ່ງພົບວ່າຮ້ານທີ່ບໍ່ຈ້າງແຮງງານການຂາຍຕາມລາຄາທີ່ລັດກໍານົດ ຜູ້ປະກອບການສາມາດມີກໍາໄລຜູ້ຊື້ກໍຊື້ໄດ້, ຂະນະທີ່ພາກລັດຕ້ອງຄຸມເຂັ້ມລາຄາວັດຖຸດິບ ແລະ ຊ່ວຍໂຄສະນາຮ້ານທີ່ປະຕິບັດໄດ້.

ບົດສະຫຼຸບຫຍໍ້ສຶກສາການກໍານົດລາຄາອາຫານຈານດ່ຽວບໍ່ເກີນ 15.000 ກີບ ຂາຍໄດ້ແທ້ບໍ່? ໃນນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ເຊິ່ງໄດ້ສຶກສາອາຫານ 4 ຢ່າງ ຄື: ເຝີ, ເຂົ້າປຽກ, ເຂົ້າຜັດ ແລະ ເຂົ້າລາດໜ້າ ເຫັນໄດ້ວ່າເປັນທີ່ນິຍົມ ແລະ ເປັນປັດໄຈສໍາຄັນໃນສັງຄົມປັດຈຸບັນ, ເປັນອາຫານທີ່ໃຊ້ເວລາໃນການປຸງແຕ່ງບໍ່ດົນ ເມື່ອອາຫານຈານດ່ຽວເປັນທີ່ນິຍົມຫຼາຍ ເຮັດໃຫ້ເກີດການສວຍໂອກາດຂຶ້ນລາຄາເກີນຈິງຕາມລໍາພັງໃຈແຕ່ກໍຕ້ອງໄດ້ຊື້ບໍລິໂພກ ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ຄ່າຄອງຊີບໃນນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ສູງກວ່ານະຄອນຫຼວງບາງກອກ ແລະ ນະຄອນຫຼວງຮາໂນ້ຍ ໂດຍສະເພາະແມ່ນໃນໝວດອາຫານສູງເຖິງ 63,6% ຂອງຄ່າໃຊ້ຈ່າຍທັງໝົດ ເຊິ່ງມັນໄດ້ກະທົບປະຊາຊົນ ລວມໄປເຖິງການສົົ່ງເສີມການທ່ອງທ່ຽວອີກດ້ວຍ.

ຕໍ່ກັບບັນຫານີ້ທາງກົມການຄ້າພາຍໃນ ກະຊວງອຸດສາຫະກໍາ ແລະ ການຄ້າ ໄດ້ອອກແຈ້ງການ ເລກທີ 1310/ອຄ.ກຄພນ ລົງວັນທີ 25 ພຶດສະພາ 2019 ກ່ຽວກັບການເຮັດທົດລອງຈັດຕັ້ງປະຕິບັດລາຄາຊີ້ນໍາອາຫານຈານດ່ຽວ ປະເພດເຝີ, ເຂົ້າປຽກ, ເຂົ້າຜັດ ແລະ ເຂົ້າລາດໜ້າ ຢູ່ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ໂດຍບໍ່ໃຫ້ຂາຍເກີນ 15.000 ກີບຕໍ່ຈານ. ຈາກການສຶກສາຕົົ້ນທຶນຕົວຈິງເຫັນວ່າ: ຂາຍໃນລາຄາ 15.000 ກີບຕໍ່ຈານ ຜູ້ຂາຍສາມາດມີກໍາໄລ ແລະ ຜູ້ຊື້ສາມາດຊື້ໄດ້, ອາຫານກໍສະອາດມີຄຸນນະພາບ. ພາກລັດຄວນມີນະໂຍບາຍໃນການສົົ່ງເສີມ ຄື: ຊ່ວຍໃນການຄວບຄຸມລາຄາວັດຖຸດິບ, ຊ່ວຍໂຄສະນາບັນດາຮ້ານທີ່ສາມາດຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ຂາຍໃນລາຄາບໍ່ເກີນ 15.000 ກີບຕໍ່ຈານ ແລະ ຊ່ວຍຝຶກອົບຮົມສ້າງຄວາມເຂົ້າໃຈເລື່ອງການກໍານົດລາຄາຂັ້ນຕໍ່າໃຫ້ຜູ້ປະກອບການແຕ່ລະແຂວງ.

1. ພາກສະເໜີ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ມີເນື້ອທີ່ 3.920 ກິໂລແມັດ ປະກອບດ້ວຍ 9 ເມືອງ ຄື: ເມືອງສີສັດຕະນາກ, ເມືອງໄຊເສດຖາ, ເມືອງສີໂຄດຕະບອງ, ເມືອງຈັນທະບູລີ, ເມືອງໄຊທານີ, ເມືອງຫາດຊາຍຟອງ, ເມືອງນາຊາຍທອງ, ເມືອງສັງທອງ ແລະ ເມືອງປາກງື່ມ, ມີປະຊາກອນປະມານ 852.233 ຄົນ; ຕົວເລກການຂຶ້ນທະບຽນວິສາຫະກິດທັງໝົດ ມີ 51.455 ຫົວໜ່ວຍ. ໃນນັ້ນ, ບັນດາຮ້ານອາຫານ ແລະ ເຄື່ອງດື່ມ ກວມ 3.870 ຫົວໜ່ວຍ ເມືອງຈັນທະບູລີ ກວມເອົາ 1,032 ຮ້ານ, ເມືອງສີສັດຕະນາກ ກວມເອົາ 857 ຮ້ານ, ເມືອງສີໂຄດຕະບອງ ກວມເອົາ 504 ຮ້ານ  ແລະ ເມືອງໄຊເສດຖາ ກວມເອົາ 505 ຮ້ານ. ນອກຈາກນັ້ນ, ມີຮ້ານນ້ອຍໆທີ່ຍັງບໍ່ທັນຂຶ້ນທະບຽນອີກ ເຊິ່ງເປັນປັດໄຈດຶງດູດປະຊາຊົນໃຫ້ເຂົ້າມາຊອກວຽກເຮັດງານທໍາ ແລະ ສຶກສາຮໍ່າຮຽນເປັນຈໍານວນຫຼວງຫຼາຍ ສົົ່ງຜົນເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມແອອັດ; ໃນຍຸກທີ່ເລັ່ງດ່ວນ ແລະ ການເດີນທາງຂ້ອນຂ້າງແອອັດ ເຮັດໃຫ້ປະຊາຊົນນິຍົມບໍລິໂພກອາຫານນອກບ້ານເປັນຈໍານວນຫຼວງຫຼາຍ ໂດຍສະເພາະແມ່ນປະເພດອາຫານຈານດ່ຽວ ເພາະເປັນອາຫານທີ່ໃຊ້ເວລາໃນການປຸງແຕ່ງບໍ່ດົນ ເມື່ອອາຫານຈານດ່ຽວເປັນທີ່ນິຍົມຫຼາຍເຮັດໃຫ້ເກີດການສວຍໂອກາດຂຶ້ນລາຄາເກີນຈິງຕາມລໍາພັງໃຈ ເຮັດໃຫ້ຄ່າຄອງຊີບນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ສູງກວ່າ ນະຄອນຫຼວງບາງກອກ ແລະ ນະຄອນຫຼວງຮາໂນ້ຍ ໂດຍສະເພາະແມ່ນໃນໝວດອາຫານ ສູງເຖິງ 63,6% ຂອງຄ່າໃຊ້ຈ່າຍ ທັງໝົດ 3 ບັນຫາດັ່ງກ່າວບໍ່ພຽງແຕ່ກະທົບປະຊາຊົນ ຍັງລວມໄປເຖິງການສົົ່ງເສີມການທ່ອງທ່ຽວອີກດ້ວຍ.

ຕໍ່ກັບບັນຫາດັ່ງກ່າວທາງກົມການຄ້າພາຍໃນ, ກະຊວງອຸດສາຫະກໍາ ແລະ ການຄ້າ ໄດ້ອອກແຈ້ງການເລກທີ 1310/ອຄ.ກຄພນ ລົງວັນທີ 25 ພຶດສະພາ 2019 ກ່ຽວກັບການເຮັດທົດລອງຈັດຕັ້ງປະຕິບັດລາຄາ ຊີ້ນໍາອາຫານຈານດ່ຽວປະເພດເຝີ, ເຂົ້າປຽກ, ເຂົ້າຜັດ ແລະ ເຂົ້າລາດໜ້າຢູ່ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ໂດຍບໍ່ໃຫ້ຂາຍເກີນ 15.000 ກີບຕໍ່ຈານ; ການກໍານົດລາຄາເປັນປັດໄຈຫຼັກໆທີ່ເຮັດໃຫ້ທຸລະກິດຢູ່ລອດ ແລະ ຜູ້ບໍລິໂພກໄດ້ບໍລິໂພກໃນລາຄາທີ່ສົມເຫດສົມຜົນ ແລະ ເປັນທໍາອີກດ້ວຍ. ດັ່ງນັ້ນ, ການຄົົ້ນຄວ້າຄັ້ງນີ້ແມ່ນເພື່ອສຶກສາເຖິງໂຄງປະກອບຕົົ້ນທຶນຂາຍຕົວຈິງ ເພື່ອພິສູດວ່າການກໍານົດລາຄາອາຫານຈານດ່ຽວ ບໍ່ເກີນ 15.000 ກີບຂາຍໄດ້ແທ້ບໍ່ ໃນນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ.

2. ການຄົົ້ນຄວ້າ ແລະ ຜົນໄດ້ຮັບ ໃນການຄົົ້ນຄວ້າຄັ້ງນີ້ແມ່ນສຶກສາຕົົ້ນທຶນຂອງອາຫານຈານດ່ຽວປະເພດເຂົ້າ (ເຂົ້າຜັດໝູ, ເຂົ້າລາດໜ້າຜັດຜັກ ແລະ ເຂົ້າລາດໜ້າຜັດຜັກໃສ່ໝູ ), ປະເພດເຝີ ( ເຝີໄກ່, ເຝີໝູ ແລະ ເຝີງົວ ), ປະເພດເຂົ້າປຽກ (ເຂົ້າປຽກໄກ່ ແລະ ເຂົ້າປຽກໝູ ) ໃນຂອບເຂດເມືອງໄຊເສດຖາ, ເມືອງສີໂຄດຕະບອງ, ເມືອງຈັນທະບູລີ ແລະ ເມືອງສີສັດຕະນາກ ລະຫວ່າງວັນທີ 14 – 18 ມັງກອນ 2019 ໂດຍໄດ້ສໍາພາດຮ້ານຂາຍເຝີ ສະເພາະ 3 ຮ້ານ, ຮ້ານຂາຍເຂົ້າປຽກ 2 ຮ້ານ, ຮ້ານຂາຍເຂົ້າຜັດ 1 ແລະ ຮ້ານຂາຍເຂົ້າລາດໜ້າ 2 ເຊິ່ງເປັນຮ້ານທີ່ບໍ່ເສຍຄ່າເຊົ່າ, ບໍ່ມີແອ ແລະ ບໍ່ໄດ້ຈ້າງແຮງງານ ( ເຈົ້າຂອງຮ້ານເຮັດເອງ ແຕ່ກໍໄດ້ຄິດໄລ່ຄ່າເສຍໂອກາດໃນໂຄງສ້າງຕົົ້ນທຶນ ). ອີງຕາມຜົນການສໍາພາດ ແລະ ເກັບກໍາຂໍ້ມູນຕົົ້ນທຶນ ແລະ ລາຄາຂອງຮ້ານອາຫານຈານດ່ຽວ, ຮ້ານຂາຍເຝີ, ຮ້ານຂາຍເຂົ້າປຽກ, ເຂົ້າຜັດ ແລະ ເຂົ້າລາດໜ້າ ສາມາດສະຫຼຸບໄດ້ໃນຕາຕະລາງ

ໝາຍເຫດ: ສໍາລັບລາຍລະອຽດຂອງຕົົ້ນທຶນອາຫານແຕ່ລະຊະນິດແມ່ນຢູ່ເອກະສານຊ້ອນທ້າຍຂອງບົດສຶກສານີ້ລາຍໄດ້ ແມ່ນຄິດໄລ່ຈາກລາຄາຂາຍຕໍ່ຈານ ຫຼື ຖ້ວຍ.

3. ຂໍ້ສະເໜີແນະດ້ານນະໂຍບາຍອາຫານຈານດ່ຽວ ເປັນສິ່ງທີ່ຈໍາເປັນສໍາລັບປະຊາຊົນທີ່ອາໄສຢູ່ນະຄອນຫຼວງ ລວມໄປເຖິງບັນດານັກທ່ຽວທ່ອງ ເນື່ອງຈາກການໃຊ້ຊີວິດຢູ່ໃນເມືອງຕ້ອງແຂ່ງກັບເວລາ ແຕ່ເມື່ອອາຫານມີການຂຶ້ນລາຄາກໍຈະກາຍເປັນຜົນກະທົບໂດຍກົງ ເຮັດໃຫ້ຄ່າຄອງຊີບຂອງຫຼາຍຄົນທີ່ມີລາຍຮັບປານກາງ ຫາ ໜ້ອຍໃນສັງຄົມເມືອງໃຫຍ່ເພີ່ມຂຶ້ນ; ການກໍານົດເພດານຂອງລາຄາຂາຍຕາມແຈ້ງການ 1310/ອຄ.ກຄພນ ໂດຍລວມແມ່ນມາດຕະການທີ່ດີ ເພື່ອຊ່ວຍຜູ້ບໍລິໂພກທີ່ມີລາຍຮັບຕໍ່າ ແລະ ການມີຫຼາຍຮ້ານໃນກຸ່ມຕົວຢ່າງທີ່ໄດ້ເກັບກໍາຂໍ້ມູນ ແມ່ນສາມາດປະຕິບັດໄດ້ຕາມແຈ້ງການສະບັບນີ້, ແຕ່ກໍອາດມີຫຼາຍຮ້ານທີ່ບໍ່ສາມາດປະຕິບັດໄດ້ຍ້ອນເຫດຜົນຄ່າເຊົ່າຮ້ານ, ຄ່າຈ້າງພະນັກງານ ເຊິ່ງບໍ່ໄດ້ລວມເຂົ້າໃນກຸ່ມສຶກສາຄັ້ງນີ້. ຢ່າງໃດກໍດີ, ເພື່ອເຮັດໃຫ້ມາດຕະການກໍານົດລາຄາຂາຍອາຫານໃນນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ບໍ່ເກີນ 15.000 ກີບຕໍ່ຈານ ໃຫ້ສາມາດສືບຕໍ່ປະຕິບັດ ແລະ ຂະຫຍາຍໄປແຂວງອື່ນໆ ບົດສຶກສານີ້ໄດ້ສະເໜີແນະບາງຂໍ້ຄິດເຫັນ ດັ່ງລຸ່ມນີ້:

– ລັດຖະບານຄວນຊ່ວຍໃນການຄວບຄຸມລາຄາວັດຖຸດິບ ເຊິ່ງເປັນສ່ວນປະກອບທີ່ຂາດບໍ່ໄດ້ຂອງອາຫານຈານດ່ຽວ, ເຝີ ແລະ ເຂົ້າປຽກ. ນອກນັ້ນ, ກໍສະກັດກັ້ນບໍ່ໃຫ້ມີການສວຍໂອກາດຂຶ້ນລາຄາເກີນຈິງ ໂດຍສະເພາະໃນໄລຍະເທດສະການຕ່າງໆ.

– ມີມາດຕະການຊົມເຊີຍຮ້ານທີ່ສາມາດຂາຍໃນລາຄາຕາມແຈ້ງການ ໂດຍຊ່ວຍໂຄສະນາບັນດາຮ້ານເຫຼົ່ານີ້ຕໍ່ສັງຄົມ ແລະ ຊ່ວຍເຫຼືອໃຫ້ສາມາດໄດ້ຮັບການຢັ້ງຢືນອາຫານສະອາດ ແລະ ປອດໄພ.

– ລົງຂົນຂວາຍສ້າງຄວາມເຂົ້າໃຈເລື່ອງການກໍານົດລາຄາຂັ້ນຕໍ່າ ໃຫ້ຜູ້ປະກອບການແຕ່ລະແຂວງ ໂດຍຜ່ານພະແນກອຸດສາຫະກໍາ ແລະ ການຄ້າແຂວງ ແລະ ເມືອງ.

4. ສະຫຼຸບ: ການສຶກສາການກໍານົດລາຄາອາຫານຈານດ່ຽວ ບໍ່ເກີນ 15.000 ກີບ ຕໍ່ຜູ້ຂາຍເຝີ, ເຂົ້າປຽກ, ເຂົ້າລາດໜ້າ ແລະ ເຂົ້າຜັດ ໃນເມືອງສີໂຄດຕະບອງ, ເມືອງໄຊເສດຖາ, ເມືອງຈັນທະບູລີ ແລະ ເມືອງສີສັດຕະນາກ ຈາກການສໍາພາດ ແລະ ສຶກສາຕົົ້ນທຶນຕົວຈິງ ສາມາດສະຫຼຸບໄດ້ດັ່ງນີ້:

– ເຂົ້າປຽກ: ຈາກການຄິດໄລ່ຕົົ້ນທຶນເຂົ້າປຽກ ໄກ່ ແລະ ໝູ ຖ້ວຍໜຶ່ງໃຊ້ຕົົ້ນທຶນ 7.250 ກີບ ແລະ 8.300 ກີບ ຂາຍຖ້ວຍໜຶ່ງລາຄາ 12.000 ຈະໄດ້ກໍາໄລ 4.750 ກີບ ແລະ 3.700 ກີບ ຕາມລໍາດັບ.

– ເຝີ: ແມ່ນໄດ້ຍົກເອົາເຝີໝູ, ເຝີໄກ່ ແລະ ເຝີງົວ ໂດຍໄດ້ໃຊ້ຕົົ້ນທຶນ 9.150 ກີບ, 8.700 ກີບ ແລະ 11.750 ກີບ ແລະ ຂາຍໃນລາຄາ 12.000 ກີບ ແລະ 15.000 ກີບຕໍ່ຖ້ວຍ ຈະໄດ້ກໍາໄລ 2.850 ກີບ, 3.300 ກີບ ແລະ 3.250 ກີບຕໍ່ຖ້ວຍຕາມລໍາດັບ.

– ເຂົ້າຜັດ: ແມ່ນໄດ້ຄິດໄລ່ຕົົ້ນທຶນເຂົ້າຜັດໝູ ແມ່ນ 8.954 ກີບຕໍ່ຖ້ວຍ ຂາຍໃນລາຄາ 15.000 ກີບ ຈະໄດ້ກໍາໄລ 6.046 ກີບ.

– ເຂົ້າລາດໜ້າ: ໂດຍຍົກເອົາລາດໜ້າຜັກ ແລະ ລາດໜ້າໝູ ມາຄິດໄລ່ຕົົ້ນທຶນ ເຫັນວ່າ 2 ລາຍການນີ້ໃຊ້ຕົົ້ນທຶນ 7.100 ກີບ ແລະ 7.384 ກີບ ຂາຍຈານລະ 12.000 ກີບ ຈະໄດ້ກໍາໄລຈານລະ 4.900 ກີບ ແລະ 4.616 ກີບ.

ສັງເກດເຫັນວ່າຮ້ານທີ່ຂາຍອາຫານປະເພດດ່ຽວແມ່ນມີກໍາໄລໃນແຕ່ລະຈານແລ້ວ, ຮ້ານທີ່ຂາຍອາຫານ 2 ຢ່າງຂຶ້ນໄປ ຈະເຮັດໃຫ້ຕົົ້ນທຶນຕໍ່າການຜະລິດຫຼຸດລົງ ເປັນຕົົ້ນແມ່ນຄ່າແຮງງານ ( ຄ່າເສຍໂອກາດຂອງເຈົ້າຂອງຮ້ານ ) ແລະ ຄ່າຂີ້ເຫຍື້ອເຮັດໃຫ້ຜູ້ປະກອບການມີກໍາໄລຫຼາຍຂຶ້ນ ແລະ ອາດຈະຈ້າງພະນັກງານເຂົ້າມາຊ່ວຍຕື່ມໄດ້; ການສຶກສາໃນຄັ້ງນີ້ເຫັນວ່າການທົດລອງຈັດຕັ້ງປະຕິບັດລາຄາຊີ້ນໍາອາຫານຈານດ່ຽວ ປະເພດເຝີ, ເຂົ້າປຽກ, ເຂົ້າຜັດ ແລະ ເຂົ້າລາດໜ້າ ແມ່ນສາມາດຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໄດ້ໃນລາຄາ 15.000 ກີບ ໃນຮ້ານທີ່ມີລັກສະນະຕາມທີ່ໄດ້ກ່າວມາຂ້າງເທິງ. ນອກນັ້ນ, ບົດສຶກສາຍັງມີບາງຂໍ້ສະເໜີແນະທາງດ້ານວິຊາການເພື່ອເຮັດໃຫ້ມາດຕະການກໍານົດລາຄາຂາຍອາຫານຈານດ່ຽວຢູ່ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນສາມາດສືບຕໍ່ປະຕິບັດ ແລະ ຂະຫຍາຍອອກໄປສູ່ແຂວງອື່ນໆ.

ຢ່າງໃດກໍດີ, ຍ້ອນການສຶກສາໃນຄັ້ງນີ້ມີຂໍ້ຈໍາກັດດ້ານເວລາ ແລະ ງົບປະມານ ຈຶ່ງບໍ່ສາມາດລວມເອົາຮ້ານອາຫານທີ່ມີການເຊົ່າຮ້ານ, ມີແອ, ມີການຕົກແຕ່ງສວຍງາມ ແລະ ຈ້າງແຮງງານເຂົ້າໃນການສຶກສາຄັ້ງນີ້ ຖ້າມີການສຶກສາຄັ້ງຕໍ່ໄປຄວນເພີ່ມກຸ່ມຕົວຢ່າງຂຶ້ນເພື່ອໃຫ້ມີຄວາມຊັດເຈນຫຼາຍຂຶ້ນ.

ຂອບໃຈຂໍ້ມູນຈາກ: ໜັງສືພິມເສດຖະກິດ ການຄ້າ