ຊາວປະມົງ ອາຊີບຮຽບງ່າຍສ້າງລາຍຮັບສູ່ຄອບຄົວ

513

ປູ, ປາ, ກຸ້ງ, ຫອຍ ພ້ອມສັດນໍ້າອີກຫຼາຍຊະນິດທີ່ຢັງຢາຍຕາມທ້ອງຕະຫຼາດນ້ອຍ – ໃຫຍ່ ແມ່ນແຫຼ່ງອາຫານຂອງຄົນເຮົາ. ສ່ວນສະຫວີງ, ແຫ, ມອງ, ເຮືອ ພ້ອມເຄື່ອງມືຫາປາອີກຫຼາຍຢ່າງຄືອຸປະກອນ, ເຄື່ອງມື ຫຼື ພາຫະນະທີ່ຊ່ວຍສ້າງລາຍຮັບໃຫ້ແກ່ຊາວປະມົງທີ່ອາໄສຢູ່ໃກ້ແມ່ນໍ້າ ແລະ ຢຶດຖືເອົາການຫາປາ, ຫາສັດນໍ້າຕ່າງໆມາບໍລິໂພກໃນຄອບຄົວ ແລະ ຂາຍເປັນສິນຄ້າເປັນຖານລາຍຮັບຫຼັກຂອງຄອບຄົວ ເວົ້າລວມ, ເວົ້າສະເພາະປະຊາຊົນທີ່ອາໄສຢູ່ຕາມລ້ອງນໍ້າງື່ມ ໂດຍ ອ້າຍນີ່ ປະຊາຊົນບ້ານ ປາກກະຍຸງ ເມືອງວຽງຄໍາ ແຂວງວຽງຈັນ ແມ່ນຜູ້ໜຶ່ງທີ່ຢຶດຖືເອົາອາຊີບດັ່ງກ່າວເປັນອີກອາຊີບໜຶ່ງສ້າງລາຍຮັບເຂົ້າຄອບຄົວ.

ອ້າຍນີ່ ໃຫ້ຮູ້ວ່າ: ການຫາປາຂອງປະຊາຊົນໃນເຂດນີ້ສ່ວນຫຼາຍແມ່ນການໄຫຼມອງ ແລະ ນໍາໃຊ້ແຫເປັນສ່ວນໃຫຍ່ ເຊິ່ງບາງຄົນກໍຢຶດເອົາການປະມົງເປັນອາຊີບຫຼັກ, ແຕ່ສໍາລັບຕົນເອງແມ່ນເຮັດເປັນບາງຄັ້ງຄາວເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ສາມາດຮັບຮູ້ໄດ້ຢ່າງຖ່ອງແທ້ກ່ຽວກັບອາຊີບດັ່ງກ່າວ. ເວົ້າແລ້ວການຫາປາໃນແຕ່ລະຄັ້ງມັນບໍ່ແມ່ນເລື່ອງງ່າຍເລີຍກວ່າຈະໄດ້ພໍກຸ້ມກິນ ຫຼື ຂາຍເປັນສິນຄ້າ ຜູ້ຄົນສ່ວນຫຼາຍມັກຈະເວົ້າວ່າ “ ແລ້ວແຕ່ໂຊກຊ່ວຍ ” ແຕ່ໃຜຈະຮູ້ວ່າຄໍາເວົ້ານີ້ມັນມີສ່ວນອີ່ຫຼີ. ທັງນີ້, ເຕັກນິກການຫາປາຂອງແຕ່ລະຄົນກໍສໍາຄັນ, ແຕ່ສໍາຄັນໄປກວ່ານັ້ນແມ່ນລະດູການຂອງມັນ ແລະ ລະດັບນໍ້າທີ່ຂຶ້ນລົງກໍກະທົບຕໍ່ການຫາປາເຊັ່ນດຽວກັນ.

ການຫາປາທີ່ໄດ້ດີຈະມີຢູ່ 2 ໄລຍະ ຄື: ໄລຍະທີ່ປາຂຶ້ນວາງໄຂ່ ປະມານເດືອນມິຖຸນາ ຫາ ເດືອນກໍລະກົດ ເຊິ່ງເປັນໄລຍະບຸນເຂົ້າພັນສາພໍດີ, ອີກໄລຍະໜຶ່ງແມ່ນປາລົງຫຼັງວາງໄຂ່ ໄລຍະເດືອນກັນຍາ  ຫາ ຕຸລາ ກໍເປັນໄລຍະອອກພັນສາເຊັ່ນກັນ ຫຼື ເວົ້າງ່າຍໆວ່າເຂົ້າພັນສາປາຂຶ້ນອອກພັນສາປາລົງ.  ນອກຈາກນີ້, ກໍຫາຕາມປົກກະຕິຕາມແບບໃຜລາວທີ່ຖະໜັດ ສະເພາະຕົນເອງແມ່ນນໍາໃຊ້ມອງເປັນຫຼັກ ເຊິ່ງໃນໄລຍະທີ່ປາຂຶ້ນ ແລະ ລົງຈະຫາໄດ້ຢູ່ 20 – 30 ກິໂລຕໍ່ມື້, ແຕ່ຖ້າຫາໃນໄລຍະທົ່ວໄປກໍຈະໄດ້ປະມານມື້ລະ 10 – 15 ກິໂລ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍຕາມ, ໃນໄລຍະນີ້ເດືອນຕຸລາ ພໍດີຖືກກັບໄລຍະບຸນອອກພັນສາ ບວກກັບລະດັບນໍ້າງື່ມທີ່ແຫ້ງລົງຫຼາຍຍິ່ງເຮັດໃຫ້ການຫາປາສະດວກສະບາຍຂຶ້ນ, ຫາປາໄດ້ຫຼາຍກວ່າປົກກະຕິ, ມີລາຍໄດ້ເຂົ້າຄອບຄົວເພີ່ມຂຶ້ນເລັກໜ້ອຍ ໂດຍຂາຍປາໃນລາຄາ 25 ພັນກີບຕໍ່ກິໂລ,  ສະເລ່ຍລາຍໄດ້ບໍ່ຫຼຸດກວ່າ 150.000 ກີບຕໍ່ມື້.

ອ້າຍນີ່ ຍັງບອກອີກວ່າ: ການຫາກິນກັບນໍ້າມັນອາດເປັນອາຊີບຮຽບງ່າຍ ແລະ ເໝາະສົມກັບປະຊາຊົນທີ່ຢູ່ເຂດຊານເມືອງ, ບວກກັບມີສະພາບແວດລ້ອມທີ່ອຸດົມສົມບູນ, ມີອາຫານການກິນໂດຍບໍ່ຕ້ອງເສຍເງິນຊື້ຫຍັງຫຼາຍ ແລະ ຍັງສ້າງເງິນເຂົ້າຄອບຄົວໄດ້ອີກ. ແຕ່ຄຽງຄູ່ກັນນັ້ນ, ມັນກໍມີອຸປະສັກບາງໄລຍະ ໂດຍສະເພາະໄລຍະນໍ້າມາຫຼາຍ ຫຼື ນໍ້ານອງມັນສ່ຽງທີ່ຈະເປັນອັນຕະລາຍເຖິງຊີວິດ, ບາງຄັ້ງຫາກນໍ້າມາໄວ ແລະ ແຮງຫຼາຍກໍຕ້ອງຢຸດເຊົາການຫາປາໄປຊົ່ວຄາວເພື່ອຮັກສາຊີວິດ ແລະ ອຸບັດເຫດທີ່ອາດເກີດຂຶ້ນໄດ້ ນັ້ນໝາຍຄວາມວ່າໃນໄລຍະນັ້ນແມ່ນຕ້ອງຂາດລາຍໄດ້ເຂົ້າຄອບຄົວ ເຊິ່ງໂດຍລວມການເຮັດອາຊີບດັ່ງກ່າວກໍມີທັງ ຄວາມຍາກງ່າຍປົນເປກັນໄປ. ດັ່ງນັ້ນ, ກໍຕ້ອງມີສະຕິ ແລະ ກຽມພ້ອມຮັບທຸກສະຖານະການທີ່ຈະເກີດຂຶ້ນ.

ເຖິງຢ່າງໃດກໍຕາມ, ການຫາປານັບວ່າເປັນອີກອາຊີບໜຶ່ງທີ່ຄົນລາວເຮົາຢຶດຖືມາແຕ່ດົນນານຈົນເຖິງປັດຈຸບັນ ເຊິ່ງມັນເປັນທັງອາຫານການກິນລ້ຽງຊີບ, ເປັນສິນຄ້າໄປພ້ອມໆກັນ. ແຕ່ທັງນີ້ທັງນັ້ນການເຮັດອາຊີບດັ່ງກ່າວກໍຕ້ອງເບິ່ງຄືນເຖິງລະບຽບການຂອງມັນທີ່ພັກ – ລັດວາງອອກ, ຫຼີກເວັ້ນການຫາປາໂດຍນໍາໃຊ້ເຄື່ອງມືແບບດັບສູນ ເວົ້າລວມ, ເວົ້າສະເພາະໃນໄລຍະທີ່ນໍ້າງື່ມບົກແຫ້ງແບບນີ້ມັນອາດເປັນການດີທີ່ເຮັດໃຫ້ຫາປາໄດ້ງ່າຍ ແລະ ໄດ້ຫຼາຍຂຶ້ນ, ແຕ່ກົງກັນຂ້າມຫາກມີແຕ່ຫາຢ່າງດຽວໂດຍບໍ່ຄໍານຶງເຖິງການຮັກສາ ຄວາມສົມດຸນທໍາມະຊາດ ໃນອະນາຄົດອາດບໍ່ມີປາເຫຼືອໃຫ້ໄດ້ຂາຍ ຫຼື ແມ່ນແຕ່ຈະບໍລິໂພກອີກເລີຍກໍເປັນໄດ້.

ໂດຍ: ເອຢິບ, ຮູບ: ທະນັນເສນ

ທີ່ມາ: ໜັງສືພິມ ເສດຖະກິດ-ການຄ້າ